Plog

Czy pogoda może wpływać na nasze decyzje jeżeli chodzi o przedmioty, które kupujemy? Tak, chociaż najczęściej jest to o wiele bardziej skomplikowane niż się nam wydaje.

Na pierwszy rzut oka korelacja jest oczywista – jeżeli przez ostatnie dni padał deszcz, to sprzedaż wszelakich artykułów pomagających przetrwać deszczowy dzień wzrośnie – dotyczy to parasolek, płaszczów przeciwdeszczowych, specjalnego obuwia, i tak dalej. A w słoneczne dni kupujemy więcej okularów przeciwsłonecznych i kąpielówek. Logiczne i zdroworozsądkowe, prawda? Tak samo możemy się spodziewać, że w razie ciężkich opadów śniegu lub innych anomalii a) klientom nie będzie się chciało ruszyć z domu, b) nie będą nawet mogli się ruszyć z domu bądź droga do sklepu będzie niedostępna, c) sklep zostanie zamknięty, d) dostawy produktów do sklepu nie będą możliwe. Również logiczne i zdroworozsądkowe (zob. #1 i #2 oraz #5).

Można jednak się domyślać, że największe korporacje, które zarabiają na naszych zakupach, mogą sobie pozwolić na bardziej szczegółowe badania wpływu pogody na nasze zakupy. Czy tak jest w istocie? Wygląda na to, że tak.

Tesco

Niedawno na stronie BBC pojawił się krótki film (zob. #3) gdzie dziennikarz, na przykładzie Tesco, stara się odkryć jak pogoda wpływa na nasze zakupy. I odkrył, że Tesco skrupulatnie gromadzi dane na temat naszych zakupów w nadzei, że odkryją pewne zależności, które pomogą im lepiej prosperować jako biznes. Film dotyczy wyłącznie sieci hipermarketów Tesco jednak można z całą pewnością stwierdzić, że konkurencja również nie śpi.

I tak dane zgromadzone przez Tesco pozwoliły im ustalić na przykład, że ewentualny wzrost temperatury z 20 stopni Celsjusza do 24 stopni, skutkuje wzrostem sprzedaży burgerów o około 24%. Natomiast stosunkowo nagły wzrost o 10 stopni Celsjusza oznacza spadek w sprzedaży zielonych warzyw (zob. #3). Ponieważ prowadzenie sieci hipermarketów takich jak Tesco, to ogromne wyzwanie logistyczne, tym trudniejsze, im więcej sprzedajemy produktów o krótkim okresie przydatności do spożycia (a Tesco, które stara się być miejscem gdzie zrobimy wszystkie zakupy, na pewno wiele takich produktów posiada), tego typu dane są istnym skarbem.

Dostarczenie do półek sklepu X o jednego kartonu mleka za dużo nie jest jeszcze tragedią, ale biorąc pod uwagę ilość marketów w sieci oraz ilość dostarczanych produktów, brak umiejętności dostarczania właściwej ilości produktów do magazynów jest niesamowicie ważna. Co więcej, gdy konkurencja nie daje nam wytchnienia, a różnice cenowe pomiędzy produktami z różnych sieci są liczone w groszach, nierzadko to właśnie podejmowanie właściwych decyzji co do ilości dostarczanych produktów może przesądzić o wysunięcie się na czoło stawki. Nie wierzysz? Tesco UK twierdzi, że dzięki wykorzystywaniu tych statystyk do tworzenia strategii logistycznych oszczędzają około 6 milionów funtów rocznie – mniej więcej 28 milionów złotych (zob. #3).

Oczywiście można podważyć te dane twierdząc, że dotyczją jedynie Wielkiej Brytanii. Możliwe – ludzie zamieszkujące różne rejony mogą różnie reagować na wahania temperatury. Tym wpisem chciałbym jednak zająć się ogólnym wpływem pogody na nasze decyzje – szczegółowe dane statystyczne przytaczam jedynie jako dodatek.

Pisząc ten wpis nie chciałem też poprzestać na jednym źródle więc szukałem dalej. Okazało się, że przeprowadzono również parę badań na ten temat (zob. #4 i #5). Zawierają one zarówno zdawałoby się oczywiste wnioski (na przykład to, że samochody kupujemy raczej podczas wiosny czy lata (zob. #4)), ale również i mniej zauważalne, takie jak hipoteza, że w dniach gdy doświadczamy mniejszego natężenia światła słonecznego, spożywamy więcej stymulantów, takich jak alkohol, papierosy czy kawa (zob. #5).

Wpływ humoru

Co więcej, autorzy jednego z tekstów (#5) zauważają, co może się wydawać oczywiste, że pogoda może mieć również pośredni wpływ na nasze zakupy – poprzez modyfikowanie naszego samopoczucia. Badania wykazują, że osoby o dobrym samopoczuciu lepiej oceniają (postrzegają jako bardziej atrakcyjne) produkty konsumenckie (samochody, telewizory, komputery, itp.) niż osoby o złym samopoczuciu (#5). Tekst o którym tutaj mowa, wymienia wiele badań, które potwierdzają zależność pomiędzy dobrym samopoczuciem a dużymi wydatkami na zakupy. Ciekaw jednak jestem jakie wyniki miałyby badania, które sprawdzałyby jak mają się zakupy dokonane przez osoby o złym samopoczuciu spowodowane chęcią poprawienia sobie humoru do zakupów dokonywanych przez osoby o dobrym samopoczuciu.

Co ciekawe, pogoda wpływa nie tylko na nasze zakupy w sklepie – może również wpłynąć na zakupy przez Internet (zob. #6).

Nie tylko pogoda

Dane statystyczne mają ogromny potencjał. W wywiadzie do którego linkowałem na początku wpisu (zob. #3) dowiadujemy się, że Tesco zbiera nie tylko dane związane z pogodą. Wiedzą na przykład również, że w poniedziałki wzrasta sprzedaż zdrowszych produktów, takich jak sałatki. Ludzie, pamiętając jakie to niezdrowe produkty pochłaniali przez weekend, najczęściej czują się winni z tego powodu i podejmują (nie pierwszą i ostatnią) decyzję o zmianie diety na zdrowszą.

Podsumowanie

Jak widać – i jak możnaby się domyślać – pogoda ma ogromny wpływ na to, co kupujemy. Wpływa na nasze decyzje zarówno bezpośrednio – nie pozwalając nam wyjść z domu – jak i pośrednio, wpływając na nasze zachowania i nasze samopoczucie. Ciekawostką jest, że firmy, które zarabiają na naszym wydawaniu, gromadzą dokładne statystyki szukając różnych połączeń pomiędzy stanem pogody na aktualny dzień i wybieranymi przez nas produktami. Czy możemy się przed tym jakoś ustrzec? Cóż – najlepszą poradą chyba będzie staranie się działania wbrew logice – na przykład kupować deskę surfingową w zimie (chociaż część osób robi to od dawna, licząc na zniżki wiążące się z zakupami poza sezonem).

# Użyte źródła (zajrzyj, jeżeli chcesz dowiedzieć się więcej):

1. Weather’s effect on the sales of a department store (ang.) (Steele, 1951).
2. Cold weather hits Christmas shopping (ang.) (BBC, 2010).
3. How British weather affects retail figures (ang.) (BBC, 2011).
4. The Effects of Weather on Retail Sales (ang.) (Starr-McCluer, 2000)
5. The effect of weather on consumer spending (ang.) (Murray, Di Muro, Finn, Popkowski-Leszczyc, 2010)
6. Weather effect on online shopping (ang.) (BBC, 2009)